معافیت گمرکی

معرفی گمرک جمهوری اسلامی ایران

تاريخچه گمرك در ايران

• تشكيلات گمركي در ايران سابقه ديرينه دارد. در زمان اشكانيان (‌سده سوم قبل از ميلاد) سازمان منظم گمركي وجود داشته و شعب آن در مرزها آمار واردات را در دفاتر مخصوصي ثبت و حقوق معيني دريافت مي‌كردند. در اين دوره صادرات از پرداخت حقوق گمرك معاف بوده است.‏
• در زمان ساسانيان (‌سده چهارم تا ششم ميلادي) حقوق گمركي به ميزان يك دهم ارزش يا مقدار از واردات دريافت مي‌شده است.‏
• با ورود اسلام به ايران اين رويه در ساير ممالك اسلامي رايج گرديد. در دوره صفويه عوارض گمركي كالاها با توجه به بهاي آن تعيين مي‌شد. از سال 1053 هجري شمسي (1674 ميلادي)‌ گمرك به صورت اجاره اي اداره مي‌شد و اين ترتيب بيش از دو قرن ادامه داشته است.‏
• در سال 1336 هجري شمسي (1957 ميلادي) گمرك به وزارت منظم و از ‏1345‏ هجري شمسي (1966 ميلادي) از وزارت اقتصاد مجزا و به وزارت دارايي ملحق شد. هم اكنون گمرك ايران از سازمانهاي وابسته به وزارت امور اقتصاد و دارايي است.‏

 

 

آرم گمرك جمهوري اسلامي ايران

آرم گمرك جمهوري اسلامي ايران نمادي از واژه گمرك و در بردارنده مفاهيمي به شرح زير است:‏

‏

1. در این آرم به مفهوم واژه گمرك به اعتبار دروازه و دروازبان اقتصادي كشور توجه شده.‏
2. ‏‏نو‏ار سبز به مفهوم ورود و صدور آزاد كالا است.‏
3. ‏نوار قرمز به مفهوم ورود و صدور ممنوع و كنترل شده كالاست.‏
4. ‏نوار سبز و قرمز با فضاي سفيد بين آنها نشانگر پرچم جمهوري اسلامي ايران است.‏
5. ‏دو نوار سياه در دوزاويه آرم، چهارچوب دروازه و بيانگر كنترل گمركي و اعمال قانون است.‏
6. ‏خطوط تشكيل دهنده آرم نمادي از حروف مقطع واژه گمرك مي‌باشد.‏

تعريف گمرك به عنوان يك اصطلاح بين المللي

شوراي همكاري گمركي گمرك را چنين تعريف نموده است.‏
·   ‏ « گمرك سازماني است دولتي كه مسئول اجراي قانون گمرك و وصول حقوق و عوارض ورودي و صدوري و همچنين واردات، ترانزيت و صادرات كالا مي‌باشد.» ‏
اين اصطلاح به هريك از قسمتهاي سازمان گمرك و يا ادارات اصلي يا تابعة آن نيز اطلاق مي‌شود مثلاً در مورد مأمورين گمرك، حقوق و عوارض ورودي و صدوري و كنترل واردات يا صادرات يا هر امر ديگري كه در حدود عمليات گمركي باشد نيز به كار مي‌رود مثل: مأمور گمرك، حقوق گمركي، اداره گمرك و اظهار نامة گمركي.‏
با توجه به تعاريف به عمل آمده مي‌توان گفت گمرك سازماني است مالي و اقتصادي كه از ديرزمان در كشورها وجود داشته و در هر زمان بنا به مقتضيات زمان و خواست حكومتهاي شكل و سازماني خاص به خود گرفته است تا به صورت فعلي درآمده است.‏

گمرك به طور قانوني فقط نقش تطبيق واردات و صادرات را با مقررات وضع شده براي واردات كالا و صادرات دارد. بنابراين در ورود يا صدور كالا فقط نقش گمرك‌آن‌است‌كه:‏
‏

1. الزامات قانوني در ورود و صدوركالا توسط وارد كنندگان يا صادر كنندگان رعايت شود.‏
2. ‏محدوديت‌ها و ممنوعيت‌هاي وضع شده مراعات شود.‏
3. ‏معافيت ‌ها و تخفيف‌هاي توصيه شده به موجب قانون در صورت تطبيق مشخصات كالا، به وارد يا صادركننده داده شود.‏
4. ‏ حقوق و عوارضي كه وضع شده است را بطور صحيح وصول نمايد.‏

 

اهداف و وظايف سازمان گمرك جمهوري اسلامي ايران

گمرك جمهوري اسلامي ايران سازماني دولتي تابع وزارت امور اقتصادي و دارايي است كه به عنوان مرزبان اقتصادي كشور نقش محوري و هماهنگ‌كننده را در مبادي ورودي و خروجي كشور دارد و مسئول اعمال حاكميت دولت در اجراي قانون امورگمركي و ساير قوانين و مقررات مربوط به صادرات و واردات و عبور (ترانزيت) كالا و وصول حقوق ورودي و عوارض گمركي و ماليات‌هاي مربوطه و الزامات فني و تسهيل تجارت است. گمرك جمهوري اسلامي ايران براي انجام وظايف قانوني خود، سطوح واحدهاي اجرايي مورد نياز را بدون رعايت ضوابط و تقسيمات كشوري و ماده (30) قانون مديريت خدمات كشوري، متناسب با حجم و نوع فعاليت‌ها تعيين مي‌نمايد. تشكيلات گمرك و واحدهاي اجرايي متناسب با وظايف و مأموريت‌هاي محوله توسط گمرك جمهوري اسلامي ايران تهيه مي‌شود و پس از تأييد وزير امور اقتصادي و دارايي به تصويب هيأت وزيران مي‌رسد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران شامل ستاد مركزي گمرك ايران و گمرك‌هاي اجرايي است.

 

وظايف و اختيارات گمرك جمهوري اسلامي ايران

1. اعمال سياست‌هاي دولت در زمينه صادرات و واردات و عبور كالا
2. تشخيص و وصول حقوق ورودي و ساير وجوه قابل وصول قانوني توسط گمرك ايران
3. انجام تشريفات قانوني ترخيص و تحويل كالا به صاحب يا نماينده قانوني وي و بررسي اسناد ترخيص به منظور احراز صحت شرايط ترخيص و وصول كسر دريافتي يا استرداد اضافه دريافتي
4. كنترل و نظارت بر امر عبور كالا از قلمرو كشور
5. اجراي قوانين و مقررات مرتبط با بازارچه‌هاي مرزي، مرزنشينان و پيله‌وران
6. اعمال مقررات گمركي درباره معافيت‌ها و ممنوعيت‌ها در بخش‌هاي صادرات قطعي، صادرات موقت، واردات قطعي، واردات موقت، كران بري (كابوتاژ)، عبور داخلي كالا، انتقالي، معاملات پاياپاي مرزي، فروشگاه‌هاي آزاد، بسته‌ها و پيك‌هاي سياسي و پست بين‌الملل
7. اجراي قوانين و مقررات مربوط به تخلفات و قاچاق گمركي، كالاهاي متروكه و ضبطي
8. پيش‌بيني و فراهم نمودن زيرساخت‌هاي مورد نياز براي اجرا و استقرار سامانه‌ها، رويه‌ها و روش‌هاي نوين همچون پنجره واحد در فعاليت‌هاي گمركي
9. جمع‌آوري، تجزيه و تحليل و انتشار آمار ميزان واردات و صادرات كالا
10. بررسي و شناخت موانع نظام گمركي و برنامه‌ريزي در جهت رفع آنها
11. اظهارنظر درباره پيش‌نويس طرح‌ها، لوايح، تصويب‌نامه‌هاي مرتبط با امورگمركي
12. اتخاذ روش‌هاي مناسب جهت هدايت و راهبري دعاوي حقوقي و قضايي در رابطه با امورگمركي
13. آموزش كاركنان و نظارت و انجام بازرسي اعمال و رفتار كاركنان گمرك، كشف تخلف و تقصيرات اداري آنان
14. بازرسي از واحدهاي اجرايي گمركي و نظارت بر عملكرد آنها و ساماندهي كمي و كيفي مبادي ورودي و خروجي
15. رسيدگي و حل اختلافات ناشي از اجراي قانون و مقررات گمركي في‌مابين گمرك و صاحب كالا برابر قوانين و مقررات مربوطه
16. گسترش ارتباطات بين‌المللي، انعقاد تفاهم‌نامه و موافقت‌نامه‌هاي گمركي دو يا چندجانبه، عضويت و تعامل فعال با سازمان‌هاي بين‌المللي و گمركي با رعايت اصل هفتاد و هفتم (77) قانون اساسي و قوانين مربوطه
17. رعايت توصيه‌هاي سازمان جهاني گمرك، قراردادهاي بازرگاني و توافقنامه‌هاي منعقده يا پاياپاي در چارچوب قوانين و مقررات مربوطه
18. رعايت مفاد قانون اجراي سياست‌هاي كلي اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسي به منظور واگذاري امور غيرحاكميتي گمركي به بخش‌هاي خصوصي و تعاوني
19. استفاده از فناوري‌هاي نوين و تجهيز اماكن گمركي به ابزارهاي پيشرفته جهت افزايش كارايي و بهبود انجام تشريفات گمركي
20. تمهيدات لازم براي تسهيل امور تجاري، تشويق صادرات و گسترش عبور كالا
21. تسهيل فرايندهاي گمركي با هدف توسعه گردشگري
22. انجام ساير وظايف گمركي به موجب قانون امورگمركي و يا ساير قوانين و مقررات

 

چارت سازمانی گمرک جمهوری اسلامی ایران

 

شرایط شرکت ها و موسسات برای دریافت معافیت گمرکی

شرکت‌های دانش بنیان می توانند از معافیت پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی تا 15 سال استفاده نمایند. این شرکت ها تفاوتی ندارد که دانش بنیان نوپا، دانش بنیان تولیدی و یا دانش بنیان صنعتی تایید شده باشند. اسامی این شرکت ها و موسسات در سایت معاونت علمی ریاست جمهوری آمده است و از آن طریق قابل کنترل می باشند.

 

معافیت گمرکی به چه کالاهایی تعلق می گیرد؟

 

شرکت‌های دانش بنیان  از پرداخت هرگونه عوارض صادراتی براي صادرات کالاها و خدمات دانش بنیان خود معاف هستند.

 

بر طبق قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان، معافیت گمرکی بر کالاهایی تعلق می گیرد که تجاری نباشند. تجاری بودن کالا به این معناست که آن کالا در حد انبوه تهیه گردد و در محصولات روتین و تولیدی شرکت استفاده شود. بنابر این به عنوان مثال، واردات ماده اولیه دارو در حد گرم که برای مصرف یک سال و تولید هزاران قرص و کپسول توسط یک داروسازی کافی است دارای معافیت نمی باشد و همچنین واردات قطعات الکترونیکی برای استفاده در کالاهای تولیدی شرکتی در حوزه الکترونیک و یا واردات باتری شارژر برای شرکتی در حوزه تولید UPS دارای معافیت نیست. از اینگونه مثال ها بسیار می توان برشمرد و نمونه هایی برای درک بهتر قانون خدمتتان عنوان شد.

به طور کلی، معاونت علمی ریاست جمهوری، کالاهای دارای معافیت گمرکی (معافیت پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی) را در 4 دسته کلی تقسیم بندی کرده اند:

1. وارد کردن کالایی در حوزه تخصصی شرکت و یا موسسه به میزان کم به منظور مهندسی معکوس.
2. واردات مواد اولیه، کالاها و قطعات مورد نیاز به صورت محدود و صرفا براي انجام فعالیت هاي تحقیق و توسعه تا حد ساخت نمونه اولیه و پایلوت از کالاها و خدمات دانش بنیان
3. واردات تجهیزات آزمایشگاهی، تجهیزات تست و کنترل کیفیت به شرط استفاده غیرتجاري و براي تجهیز بخش تحقیق و توسعه شرکت و یا موسسه مشروط به آنکه آن تجهیز در داخل کشور تولید نشود. این قانون مشمول دستگاههای مستعمل و دست دوم نیز می گردد.
4. واردات ماشین آلات خط تولید جهت افزایش تولید کالاهای دانش بنیان به شرط استفاده غیرتجاري و مشروط به آنکه آن دستگاه در داخل کشور تولید نشود. این قانون مشمول دستگاههای مستعمل و دست دوم نیز می گردد.

 

فرآیند اعطای معافیت گمرکی

فلوچارت امور جهت اقدام برای معافیت گمرکی

 

 

گفتار توضیحی درخواست معافیت گمرکی

ابتدا فایل “تعهدنامه اخذ معافيت عوارض، حقوق گمركی و سود بازرگانی به شركتها و موسسات دانش بنیان، را تکمیل کرده و  از طریق پروفایل شرکت خود در سایت دانش بنیان  با بارگذاری فایل تعهدنامه، و همچنین تکمیل اطلاعات لازم در رابطه با کالای مورد تقاضا درخواست استفاده از معافیت گمرکی خود را ارائه نمایید و سپس از دبیرخانه معاونت علمی ریاست جمهوری با شماره 83533030-021  موضوع را پیگیری نمایید.

پس از ارجاع پرونده شرکت شما به کارگزارهای مجاز ارزیابی معافیت گمرکی، توسط معاونت علمی ریاست جمهوری، کارگزاری فایل اکسلی را جهت تکمیل برای شما ارسال می نماید(این فایل در انتهای این بند قابل دانلود می باشد) با تکمیل فایل اکسل، کارگزاری حضورا شرکت و درخواست شما را بررسی می نماید و گزارشس را به معاونت علمی ریاست جمهوری ارسال مینماید. در صورت پذیرش توسط تیم بررسی کننده در معاونت علمی ریاست جمهوری، موارد جهت اعمال معافیت برای گمرک جمهوری اسلامی ایران ارسال خواهد شد.

دریاقت فایل “تعهدنامه اخذ معافيت عوارض، حقوق گمركی و سود بازرگانی به شركتها و موسسات دانش بنيان”

دریافت فایل اکسل اطلاعاتی که کارگزار از متقاضی خواهد خواست

“شیوه نامه اعطای معافیت حقوق گمرکی، سود بازرگانی و عوارض به شرکت ها و موسسات دانش بنیان” تودین شده توسط معاونت علمی ریاست جمهوری را می توانید از اینجا دانلود نمایید

 

شرکت هایی که در مناطق آزاد تجاری و یا پارک های علم و فناوری مستقر هستند، باید چه کنند؟

ورودكالا به‏ مناطق آزادتجاري ــ صنعتي جمهوري‏ اسلامي‏ ايران

ورود هرنوع كالا به هريك از مناطق آزاد تجار – صنعتی، مجاز است و مادامی که در آن مناطق مورد استفاده قرار گیرد و یا در آن مناطق انبار شود، مشمول عوارض گمرکی نخواهد بود.

ورود كالا به منطقه از راه‏هاي زير مجاز وتابع اين مقررات مي‏باشد:

1. كالاهايي كه از خارج يا ساير نقاط كشور و يا ديگر مناطق آزاد تجاري ــ صنعتي كشور، وارد منطقه مي‏شوند، چنانچه از نوع مصالح، ابزار و لوازم ساختماني براي احداث واحد توليدي، تجاري، خدماتي، مسكوني و فعاليت‏هاي زيربنايي (به استثناي وسايل تزييني و مبل) باشند، با تشخيص سازمان منطقه و به ميزان مورد نياز از پرداخت عوارض بندري و فرودگاهي معاف هستند ولي مشمول پرداخت هزينه‏هاي خدماتي مي‏باشند.
2. ماشين‏آلات، مواد اوليه، اجزا و قطعات مورد نياز توليد، تجهيزات و ابزارآلات توليدي، قطعات يدكي ماشين‏آلات توليدي و وسايل نقليه سرمايه‏اي )به استثناي اتومبيل سواري و قايق تفريحي( از پرداخت عوارض بندري و فرودگاهي معاف ولي مشمول پرداخت هزينه‏هاي خدماتي مي‏باشند.
3. كالاهايي كه از خارج يا ساير مناطق آزاد كشور، (به استثناي كالاهاي موضوع بندهاي 1 و 2 اين ماده) به منطقه وارد و ترخيص قطعي مي‏گردند، مشمول پرداخت عوارض بندري و فرودگاهي مي‏باشند و در صورتي كه كالاهاي مذكور صدور مجدد شوند، صرفا عوارض بندري و فرودگاهي اخذ شده قابل استرداد خواهد بود.
4. ورود كالا به منظور نگهداري اماني در انبارهاي زير كليد منطقه براي مهلت معين مجاز است. انتقال كالاي مذكور به اين انبارها تابع تشريفات ترانزيت داخلي منطقه است و استفاده و نقل و انتقال كالا از اين انبارها بدون اطلاع و كسب مجوز يا انجام تشريفات به هر منظور تخلف از اين مقررات محسوب مي‏شود.

كليه كالاهايي كه از خارج كشور به مقصد مناطق آزاد يا از مناطق آزاد به مقصد كشورهاي خارجي از طريق سرزمين اصلي حمل مي‏شود تابع مقررات و تشريفات ترانزيت خارجي موضوع فصل هفتم آيين‏نامه اجرايي قانون امور گمركي بوده و در نهايت سادگي و با كمترين تشريفات انجام خواهد شد.

شرکت هایی که در پارک های علم و فناوری استقرار دارند، مانند شرکت هایی که عضو مناطق آزاد تجاری هستند فارغ از بحث دانش بنیان ، می توانند از معافیت گمرکی استفاده نمایند.

لازم بذکر است که شرکت های مستقر در مناطق آزاد تجاری – صنعتی و همچنین شرکت هایی که در پارک های علم و فناوری مستقر هستند، تنها در میتوانند در منطقه آزاد تجاری – صنعتی و یا پارک های علم و فناوری از محصولات استفاده نمایند ولی شرکت‌های دانش بنیان در تمامی کشور میتوانند محصول خود را بدون پرداخت عوارض گمرکی، مورد استفاده قرار دهند.

 

سایر شرایطی که باعث می شود شرکت ها معافیت گمرکی دریافت نمایند

 

استقرار در پارک های علم و فناوری

استقرار در مناطق آزاد تجاری – صنعتی